Makaleler

Bağlantısızlar Hareketi Nedir? Neden ve Ne Zaman Kurulmuştur?

İki Kutup Arasındaki Üçüncü Dünya

İkinci Dünya Savaşı’nın hemen ardından dünya adeta ikiye bölünmüştü. Bu iki tarafın bir tarafından ABD önderliğindeki kapitalist batı bloku diğer tarafında ise SSCB önderliğindeki komünist doğu bloku vardı. Bu iki blok hem askeri hem de ekonomik açıdan dünya hacminde çok büyük pay sahibiydi. Gelişmemiş ve gelişmekte olan fakat bu iki blok içinde de yer almayan ülkelerin bir araya gelerek kurdukları bir hareket vardı. Bunun adı Bağlantısızlar Hareketi idi (Non-Aligned Movement).

Avrupa Kıtası’ndan sadece Beyaz Rusya üyedir ve Bosna Hersek, Hırvatistan, Karadağ, Sırbistan ve Ukrayna gözlemci ülkelerdir. Gözlemci ülkelerden de anlaşıldığı üzere Yugoslavya da hareketin kurucularındandır fakat ardıl ülkeler Avrupa Birliği’ne katılma hedeflerinden ötürü şu anda gözlemci üye olarak harekete iştirak halindedir.

Amerika Kıtası’nda ise Latin Amerika ülkeleri üye ve gözlemci üye konumundadır. Güney Amerika üyeleri Bolivya, Ekvador, Guyana, Kolombiya, Peru, Surinam, Venezuela, Arjantin 1991 yılında ayrılmıştır; Orta Amerika üyeleri Belize, Antigua ve Barbuda, Bahamalar, Barbados, Dominika, Dominik Cumhuriyeti, Grenada, Guatemala, Haiti, Honduras, Jamaika, Küba, Nikaragua ve Panama’dır; Arjantin, Brezilya, El Salvador, Kosta Rika, Meksika, Paraguay ve Uruguay gözlemci ülkelerdir.

Bağlantısızlar Hareketi Ülkeler:

Afrika Kıtası’ndan 53 ve Asya Kıtası’ndan ise 36 üye vardır. Asya Kıtası’ndaki gözlemci üyeler ise Çin, Ermenistan, Kazakistan, Kırgızistan ve Tacikistan’dır.

Hareket neredeyse tamamen Latin Amerika, Afrika ve Asya ülkelerinde oluşur.

Gözlemci ve Üye Ülkeler Haritası

Hareketin kurulmasına giden yolda 3 önemli konferans vardır: 1954 yılındaki Colombo, 1955 yılındaki Bandung ve 1961 yılındaki Belgrad Konferanslarıdır. Bu konferanslar içerisinde 28 ülkenin katılımıyla Bandung Konferansı’nın önemi büyüktür çünkü bu konferans Afrika ülkelerinin bağımsızlıklarını yavaş yavaş kazandıkları yıllar bu konferansa giden süreci kapsamaktadır. Bu bağımsız ülkeler daha sonra Belgrad Konferansı’nda ABD’ye ve SSCB’ye barış çağrısında bulunmuşlardır ve Bağlantısızlar Hareketi adını almıştır.

1961 yılında 25 ülkenin bir araya gelerek kurdukları bu hareket bugün 100 üye ülkeye ve 17 gözlemci ülkeye sahiptir. Çoğu gelişmekte olan ve gelişmemiş ülkeleri oluşturan bu hareket doğu ile batı bloklarının aralarındaki güç mücadelesinin dünyaya verecekleri zarara ortak olmamak adına kurulmuştur ve bir üçüncü bloku temsil eder. Bu hareket ile birlikte iki kutup arasındaki savaşın etkilerinin üzerlerine yansımamalarını hedeflemişlerdir. Yukarıda da bahsettiğimiz gibi bu hareket ile SSCB ve ABD kutupları dışında farklı bir yol izlenmek istenmiştir. Daha sonra bu hareket 1979 Havana Deklarasyonu ile de emperyalizme, sömürgeciliğe ve bloklaşma siyasetine karşı durma ve mücadele etme amacında olduğunu açıklamışlardır.

Bağlantısızlar Hareketi Bugün:

Enver Sedat’ın ve Josip Broz Tito’nun düşüşü ile politik ve diplomatik anlamda güç kaybetmeye başlayan hareket her ne kadar Soğuk Savaş zamanında etkili bir sese sahip olsa da Bağlantısızlar Hareketi SSCB dağıldıktan sonra dönemde sahip olduğu gücü yavaş yavaş kaybetmiştir fakat bugün hala toplantılarını gerçekleştiren ve farklı alanlarda kararlar alıp ve ortaklıklar kuruyorlar.

Kısaca iki bloğu da reddeden ve ayrı bir yol izleme kararı alan Afrika ve Asya ülkeleri, blokların emperyalist ve sömürücü karakterlerine karşı bir duruş sergilemek ve soğuk savaşın zararlı etkilerinden uzakta kalabilmek için Bağlantısızlar Hareketi’ni kurmuşlardır. Bugün ise fazla bir etki sahibi olmasa da güncel faaliyetlerinin devam ettirmektedirler.

Bağlantısızlar Hareketi Tüm Üye Ülkeler:

Afganistan, Angola, Antigua ve Barbuda, Bahamalar, Bahreyn, Bangladeş, Barbados, Belize, Benin, Beyaz Rusya, Bhutan, Birleşik Arap Emirlikleri, Bolivya, Botsvana, Brunei, Burkina Faso, Burundi, Cape Verde, Cezayir, Cibuti, Çad, Dominik Cumhuriyeti, Dominika, Ekvador, Ekvator Ginesi, Endonezya, Eritre, Etiyopya, Fas, Fiji, Fildişi Sahili, Filistin, Filipinler, Gabon, Gambiya, Gana, Gine, Gine Bissau, Grenada, Guatemala, Guyana, Güney Afrika Cumhuriyeti, Haiti, Hindistan, Honduras, İran, Jamaika, Kamboçya, Kamerun, Katar, Kenya, Kolombiya, Komor, Kongo, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Kuzey Kore, Kuveyt, Küba, Laos, Lesotho, Liberya, Libya, Lübnan, Madagaskar, Malawi, Maldivler, Malezya, Mali, Mauritius, Mısır, Moğolistan, Moritanya, Mozambik, Myanmar, Namibya, Nepal, Nijer, Nijerya, Nikaragua, Orta Afrika Cumhuriyeti, Özbekistan, Pakistan, Panama, Papua, Yeni Gine, Peru, Ruanda, Saint Kitts ve Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent ve Granada, Sao Tome ve Principe, Senegal, Seyşeller, Sierra Leone, Singapur, Somali, Suudi Arabistan, Sri Lanka, Sudan, Surinam, Esvati̇ni̇, Suriye, Tanzanya Tayland, Doğu Timor, Togo, Trinidad ve Tobago, Tunus, Türkmenistan, Uganda, Umman, Ürdün, Vanuatu, Venezuela, Vietnam, Yemen, Zambia ve Zimbabve.

Tarih Parkı

Tarih Parkı

Tarihte barınmış her şey..

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir Cevap Yazın