Makaleler

ARAP-İSRAİL SAVAŞLARI: HİZBULLAH NEDİR? VE 2006 İSRAİL-LÜBNAN SAVAŞI PART-5

Kazan Tencere Doğurdu..

1948’den daha önce başlayan çatışmalar ile birlikte İsrail’in devletleşme sürecinden itibaren çok daha şiddetli bir şekilde devam Arap-İsrail Savaşları 21. yüzyılda da şiddetini kaybetmeden devam ediyordu. Lübnan İç Savaşı’nın sonlarında doğru Filistin’de başlayan intifadalar 2005 yılında son bulmuştur. 2006’da ise Hizbullah’ın İsrail’e saldırmasıyla İsrail-Lübnan Savaşı başlamış oldu. 1 ay süren bu savaş Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin aldığı 1701 sayılı karar ile sonlanmıştır. Savaştan önce Hizbullah’ın ne olduğuna bakmakta fayda var.

Hizbullah nedir?

Hizbullah, Lübnan’daki karışık askeri ve siyasi yapı neticesinde alışılagelmiş siyasal yapılardan ve otoritelerden çok farklı bir yapının işlediğinin veya işlemek zorunda kaldığının bir fotoğrafıdır.

Hasan Nasrallah, Hizbullah Lideri

1975 Lübnan İç Savaşı’ndan önce Arap-İsrail Savaşları’nın neticesinde Lübnan çok sayıda Müslüman nüfus göç etmiştir. Bunun devamında ülkedeki resmi çoğunluk olarak kabul edilen Hristiyanlar ile nüfuslarını gittikçe artıran Müslümanlar arasında sürtüşmeler çıkmıştır. Siyasal temsilde ve yönetimde Hristiyanlar kadar hakları olması gerektiğini ileri süren Müslümanlar Lübnan’daki aşırı sağcı Hristiyanlardan oluşan Falanjist Parti’ye ait milisler tarafından saldırıya uğramışlardır. Bu olaylar Lübnan İç Savaşı’nın başlangıcıdır. Olayların şiddetlenmesi ise İsrail Lübnan’a giden Filistinlilerin orada örgütlenmesinden ve barınmasından rahatsız olup Lübnan’daki Falanjist Parti’nin ayakta kalabilmesini desteklemek için 1982’de Lübnan’a girdi. Hizbullah ise tam bu noktada Emel (Amal) Hareketi’nden olan kopmalar ile İsrail’i Lübnan’dan çıkarmak için örgütlenmiştir. Bu ayrılıktaki en büyük etken ise Emel Hareketi içerisindeki Filistin Kurtuluş Örgütü’ne karşı pozisyonda çok büyük bir grubun olması yatıyor. İran ise FKÖ’yü en çok destekleyen ülkelerden biriydi. Bu durum, Emel Hareketi içerisinde doğrudan İran destekli ve Filistin meselesini birinci önceliği kabul eden grubun ayrılığını hızlandırdı ( TRT Haber, Lübnan’da Devlet Dışı Aktör: Hizbullah). 1985’te ise resmi olarak kurulduğunu ilan etti. Bu bildiride Humeyni’ye bağlılıklarını bildirmişlerdir.

Lübnan halkının en az 5’te 1’inin desteğini alan Hizbullah çok sağlam bir Şii tabana sahiptir. Bu durum da Hizbullah’ı İran’a yaklaştıran bir etken olmuştur.

Hizbullah o yıldan itibaren Lübnan’da askeri ve siyasi olarak faaliyet göstermektedir. Parlementoda 12 koltuğa sahip Hizbullah’ın askeri gücü çok yüksektir. Öyle ki Lübnan-İsrail Savaşı Hizbullah ile İsrail arasında yaşanmıştır. Lübnan Ordusu’ndan farklı bir güç olarak sahnede duran Hizbullah Lübnan’ın kaderini belirleyen bir etkiye sahiptir.

Şii bir ideolojiye sahip olan Hizbullah diğer Arap ülkelerinde milis güçlerini barındırmaktadır ve Türkiye’de de Sünni bir ideolojiye sahip olan fakat Lübnan Hizbullah’ı ile ilgisi olmayan Türkiye Hizbullah’ı diye anılan bir örgüt de vardır.

İsrail’e olan karşıtlığı sebebi ile Müslüman dünyasından en azından bu İsrail karşıtlığı sebebi ile destek görmüştür. İsrail, ABD, Kanada, Avustralya ve Suudi Arabistan Hizbullah’ı terör örgütü listesine almıştır. Hizbullah bütün bu koşullar içerisinde hem bir siyasi parti olarak hem de askeri bir milis kuvvet olarak; hem ülke içinde hem de İsrail sınırında İsrail’e ve diğer karşıtlarına karşı mücadele vermeye devam eden bir otoritedir. Kuruluşundan itibaren İran destekli olarak birçok eylemi gerçekleştiren örgüt İsrail ile er fırsatta mücadele etmiştir.

Lübnan İç Savaşı’nı bitiren Taif Anlaşması’na göre Hizbullah’ın silahsızlanması gerekiyordu fakat 200 yılında Lübnan’ı işgalden çekilen İsrail sebebiyle Hizbullah silah bırakmamıştır.

2005’te, Lübnan’da, Hariri’nin öldürülmesi sonucunda bütün oklar herhangi bir delil olmaksızın Suriye’yi gösteriyordu. Hariri’nin Sünni olması kullanılmış olabilir çünkü Suriye Lübnan’da asker bulunduruyordu ve bu durumun en büyük destekçisi Hizbullah idi. Suriye’nin asker bulundurması Hizbullah’ın gücünü artıran bir hamleydi. Hariri’nin öldürülmesi ile Suriye askerlerinin Lübnan’dan çekmek zorunda kaldı. Bu durum Hizbullah’ı biz nebze sarsmıştır. Öyle ki Suriye İç Savaşı’nda Hizbullah Esad safında savaşa dahil olmuştur.

TRT HABER, Lübnan’da Devlet Dışı Aktör: Hizbullah

Hizbullah özetlemek gerekirse kimileri tarafından terör örgütü kimileri tarafından bir direnişi örgütü olan İsrail’e karşı silahlı mücadele veren 1982 yılında temelleri atılmış hem bir siyasal parti hem de bir milis kuvvettir. En büyük destekçileri Suriye ve İran’dır. Filistin Kurtuluş Cephesi’ne yakındır ve Şii tabanlı bir örgüttür. İran Dini Lideri’ne bağlılıkları vardır.

2006 İsrail- Lübnan Savaşı:

Bu savaş İsrail’in bir Arap devleti veya örgütlenmesi karşısında aldığı en büyük yenilgidir. Ve bunu yıllardır Arap Birliği devletleri toplu saldırılarına rağmen gerçekleştirememiştir. Savaş aslında Lübnan-İsrail Savaşı değil, Hizbullah-İsrail Savaşı’dır.

İsrail’in Gazze sahilinde sivillere ateş açması başlayan kriz Hizbullah’ın İsrail askerlerini öldürmesi  ve 2 askeri kaçırması ile devam etmiştir ve bu son olay savaşı başlatmıştır. Esir askerleri kurtarmak ve yerini bulmak için operasyona başlayan İsrail’in bu operasyon sürecinde bir tankı Hizbullah’ın yerleştirdiği bombanın üzerinden geçerek patlamıştır. Beyrut Hükümeti ise olayla hiçbir ilgisinin olmadığını beyan etmiştir.

Yani savaş Hizbullah ile İsrail arasındadır. Ve Hizbullah devlet dışı bir otorite olarak bir devletle savaşabilecek güçte olduğunu ispatlamış oldu. İsrail’in kayıpları şu şekilde olmuştur: 130 ölü 650’ye yakın yaralı 2 esir 130 Merkava tankı 2 savaş uçağı 5 helikopter 408 zırhlı araç 3 fırkateyn Fransız bir kaynak İsrail’in 1000’in üzerinde kaybı olduğunu belirtmiştir. Hizbullah kanadında ise 500 militan öldürülmüştür.

Ateşkes sonrası Lübnan Ordusu Güney bölgesine 15 bin asker konuşlandırmıştır ve İsrail Lübnan’dan tekrar çekilmiştir. Savaş sürecinde bir BM personeli İsrail’in vurduğu gözlemleme tesisinde ölmüştür. BM’nin vereceği kınamaya ise ABD veto hakkını kullanarak engel olmuştur.

İsrail bu yenilgi ile Hizbullah’ın bölgedeki gücünün kanıtlanmasında tabiri caizce bir konuk oyuncu olmuştur. Bir terör grubu mu yoksa bir direnişçi mi sorusuna çok farklı cevaplar veriliyor fakat sonuç şu ki Hizbullah hem Lübnan hem de bölge için büyük bir güç.

Tarih Parkı

Tarih Parkı

Tarihte barınmış her şey..

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir Cevap Yazın