Makaleler

ARAP-İSRAİL SAVAŞLARI: İNTİFADA PART-4

Filistinliler İşgale Direniyor..

2000 Camp David Zirvesi Filistinlileri İsrail’e karşı yalnız bıraktırmıştı. Mısır barış yapıp Sina Yarımadası’nı alınca Arap Birliği’nin askeri kanadında Suriye ve Irak zaten yetersizken daha da yetersiz kaldılar. Suriye’nin çözülemeyen Golan Tepeleri problemi devam ediyordu fakat Arap devletleri savaşmaktan yorulmuştu. Zafer İsrail’indi ve artık uzun bir süre verdiği Filistin meselesine kaldığı yerden tam alaka ile ilgilenmeye devam edebilirdi. 1948, 1956, 1967 ve 1973 Arap-İsrail Savaşları’nın dönüm noktaları olmuştur. Bu tarihler arasında da çatışmalar ve krizler yaşanmıştır fakat bu 4 tarih tam anlamıyla kazananı ve kaybedeni olan, toprak değişimlerinin görüldüğü savaşlardı. Bu yıllar içerisinde İsrail Filistin topraklarını işgal etmeye ve ele geçirmeye devam etmişti. Zamanla Yahudi toprakları Filistin topraklarını ve nüfusunu geçmeye başlamıştı. Arap Birliği devletleri tarafından da yalnız bırakılan Filistinliler 1987’de ilk intifadayı gerçekleştirdiler. Artık İsrail’ karşı savaşlarını sahada tek başlarına sürdüreceklerdi.

İntifada kelime anlamıyla ayaklanma demektir. İlk İntifada 1987 yılı ile 1993 yılı arasında sürmüştür. İsrail ile Filistin arasında Oslo Anlaşması imzalanmıştır ve ilk İntifada sonlanmıştır.

Ayaklanmanın tabi ki en büyük sebebi İsrail’in yıllar içerisinde Filistin toprakları üzerinde kurduğu hegemonyadır. Bunun devamında İsrail’in uyguladığı yıldırma ve temizleme operasyonları ile Filistinliler hukuk dışı muamele ve tutuklamalar artık Filistinlileri dayanılmaz bir noktaya getirmiştir. İntifada’dan önce İsrail ayaklanma ve direniş gösteren Filistinliler üzerinde sürgün politikası izlemiştir. Yahudilerin Filistinlilerin yaşadığı topraklarda kendi nüfuslarını ve nüfuzlarını günden güne arttırmaları intifadayı başlatan ana unsurlar olmuştur.

İntifada’nın hedefi İsrail’in 6 Gün Savaşı’nda işgal ettiği Filistin topraklarından çekilmesini sağlamak ve Filistin halkını baskı ve zulümden kurtarmaktı. FKÖ, Filistin Komünist Partisi, El Fetih ve diğer azınlık grubu diye nitelendirebileceğimiz Filistin halkı intifadada bir araya gelmişler ve bir Filistin Devleti’nin kurulması gerektiğini haykırmışlardır.

Yaser Arafat

Süreç içerisinde Filistin halkı ile İsrail askerleri arasında stabil olmayan bazen şiddetli bazen hafif ve kısa süreli, ölümlere varan ya da varmayan birçok çatışma yaşanmıştır. Bir yerden sonra eylemlerde atılan adımların bir kan davası niteliğinde İsrail askerlerinin karşı cevap vermesi olayların alevini harlayan bir etken olmuştur. İsrail ise sosyal, ekonomik ve politik kısıtlamalar ile askeri uygulamalarının yanında Filistin halkının hareket kabiliyetini daha da kısıtlamıştır. İntifada sürecinde Birleşmiş Milletler İsrail’i sadece kınamakla yetinmiştir. Uluslararası organizasyonlar sadece raporlar ve istatistikler hazırlamışlardır ve İsrail Tunus’un başkentinde FKÖ liderini öldürebilecek kadar güçlü bir şekilde operasyonlarına devam etmiştir. Bu gücün arkasında ise şüphesiz ABD’nin BM Güvenlik Konseyi’nde İsrail aleyhine gelebilecek her çözüm önerisini veto etmesi vardır.

İntifadanın sonuçları açısından Filistin halkı uluslararası kamuoyunda bir yer edinmiştir ve Filistin bu mesele bir taraf olduğunu kabul ettirmiştir. Filistin Milli Konseyi’nde ise İsrail Devleti tanınmıştır. Oslo Anlaşması ile iki taraf diplomatik olarak bir aşama katetmiştir.

İzak Rabin, Bill Clinton, Yaser Arafat – Oslo Barış Anlaşması İmzası Töreni, Washington

Oslo Anlaşması:

Üst düzeyler nezdinde bir toplantı olması sebebiyle bir ilk olarak tarihe geçmiştir. Çünkü Yaser Arafat ve o dönemin İsrail Başbakanı İzak Rabin bir araya gelmiştir ve Oslo Anlaşmasını imzalamışlardır.  Anlaşmada Filistin halkının özgür bir şekilde kendi yönetiminden sorumlu olma durumunun güvence altında kalması amaçlar arasındaydı. Filistin Kurtuluş Örgütü Filistin halkını temsilen İsrail tarafından tanınmıştır. İsrail işgal topraklarından geri çekilecekti ve Filistin Yönetimi’ne devredilecekti. 1994 yılında Nobel Barış ödülünü almışlardır. İmzalar ise Bill Clinton ile beraber Washington’da atılmıştır. Daha sonra ise Filistin anlaşmayı feshetmiştir. İmzadan hemen sonraki bir yılda 1 milyon Yahudi İsrail’in işgal ettiği topraklara yerleşmiştir.

İKİNCİ İNTİFADA:

2000 ile 2005 yılları arasında süren İkinci Filistin Başkaldırısı olarak geçer. Bu ayaklanma Oslo’da verilen sözlerin iki taraflı olarak yerine getirilememesi üzerine başlamıştır. İsrail’de İzak Rabin suikaste uğramıştır ve İsrail’de sağ popülist Likud Partisi Netenyahu ile iktidara geliyor, 1996’da.

Oslo Anlaşmasından sonra Yahudiler Filistin’in işgal topraklarına yerleşmeye devam ettiler. 1990’lı yıllar bu şekilde geçerken 2000 yılında Capm David Zirvesi yapıldı. Bu zirveden isteği hakları alamayınca planlanan İkinci İntifada başlamış oldu. Arafat’ın eşi ve yakınları dahil herkes İkinci İntifada’nınn kendisi tarafından planlandığını söylüyor.

İkinci İntifada’nın 4 ana başlığı vardı: Kudüs, işgal toprakları ve sınırlar, Tapınak Dağı ve sürgün meselesi.

İntifada’nın ilk kıvılcımı da Tapınak Dağı ile çıkıyor. Daha sonra ilk intifadada olduğu gibi yer yer çatışmalar, protestolar, tutuklamalarla geçen bir 5 yıl görüyoruz. İntifada’nın bitişi ise 2004’te Yaser Arafat’ın ölmesi ile gerçekleşmiştir. Yapılan ekonomik yardımların dışında Filistinlilere fiili ve askeri anlamda bir destek gelmemiştir. Diplomatik olarak da yalnız olan Filistinliler İsrail karşısında 1948’den beri sürekli güç ve toprak kaybetmiştir. Bugün ise Filistin’in işgal toprakları içesinde Filistinlilerden daha çok Yahudi yerleşim yeri vardır.

Kısaca uluslararası desteğe ve korumaya sahip olan İsrail bölgede 50 yıldan fazla bir zamandır istediği politikayı ölçü gözetmeksizin gerçekleştirebilmiştir. Özellikle ABD’den aldığı ekonomik ve askeri yardımlar aynı zamanda ABD’nin İsrail’i BM’de veto hakkını kullanarak koruması gibi adımlar ile İsrail gücüne güç katarak bugünlere gelmiştir. Filistin-İsrail meselesi özü itibari ile anlaşılması kolay fakat yaşanılanlara baktığımızda yaşanması çok zor olan bir meseledir.

Tarih Parkı

Tarih Parkı

Tarihte barınmış her şey..

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir Cevap Yazın